Vandaag ontdekte ik waarom 2 januari ontzettend belangrijk is voor de mensheid.

Ik struikelde over Isaac Asimov, geboren vandaag, 2 januari 1920, in een Russisch dorpje dat niemand kent en dat toch genoeg bleek om de wereld te kantelen. Hij kwam als kind terecht boven een snoepwinkel in Brooklyn. Niet boven een ivoren toren, maar boven kauwgom, kranten en tijdschriften. Daar, tussen het alledaagse, begon hij te lezen. En lezen werd begrijpen. En begrijpen werd delen. Dat is typisch 2 januari.

Op 1 januari roepen we dat alles anders moet. Op 2 januari pakt iemand een boek en denkt: hoe werkt dit eigenlijk? Isaac werd wetenschapper, maar vooral uitlegger. Meer dan vijfhonderd boeken, geschreven met het radicale idee dat kennis niet van experts is, maar van iedereen. Hij verzon geen helden die de wereld redden, maar systemen die beter konden. Geen perfecte toekomst, maar versie 2.0. En daarna 3.0.

De robots in zijn boeken waren geen monsters, maar morele vraagstukken. Wat mogen we maken? Wat moeten we beschermen? Wie dragen we mee? Dat is geen sciencefiction. Dat is zorg. Dat is politiek. Dat is samenleven.

En ineens viel het samen: fotografie die het moment bewaart, de Volkenbond als eerste, stuntelende poging tot vrede, goede voornemens die op 2 januari 1920 eindelijk schoenen aantrekken. Geen vuurwerk, wel licht.

2 januari is de dag van de tweede slok koffie. Van plannen die kleiner worden en daardoor uitvoerbaar. Van idealen die een trui aantrekken en naar buiten gaan. Mijn ontdekking van vandaag is dit: vooruitgang begint niet met een knal, maar met iemand die zegt: laat me het even uitleggen. Isaac Asimov was zo iemand. Een oerkantelaar. Niet omdat hij de wereld omver duwde, maar omdat hij haar leesbaar maakte. En misschien is dat wel het beste wat je op 2 januari kunt doen: niet alles willen oplossen, maar ergens licht aandoen en beginnen.