Verstrikt in een paradigma…

De zogenoemde Thucydides-val wordt in westerse media en politiek vaak gebruikt om de relatie tussen de Verenigde Staten en China te duiden: de ‘heersende macht’ tegenover de ‘opkomende macht’. Dit denkraam suggereert dat een conflict vrijwel onvermijdelijk is.

Dit denkpatroon komt echter voort uit een specifiek westerse, vooral Europese geschiedenis, waarin machtswisselingen vaak gepaard gingen met concurrentie, nulsomdenken en conflict of oorlog. Impliciet veronderstelt deze benadering de universaliteit van een historisch en cultureel gesitueerd paradigma, dat vervolgens zonder veel kritische reflectie wordt geprojecteerd op de huidige verhoudingen tussen China en de Verenigde Staten (en de EU).

China is de eerste grote wereldmacht in de moderne geschiedenis die is voortgekomen uit een fundamenteel andere culturele en historische traditie. Ook China houdt zich bezig met macht en invloed, maar niet vanuit hetzelfde denkraam. In de Chinese strategische cultuur draait het in het algemeen om evenwicht, aanpassing en stabiliteit op de lange termijn. Spanningen en verschillen in visie of belangen worden gezien als onvermijdelijk, maar ze moeten worden beheerd en gemanaged — niet opgetogen tot een onvermijdelijk conflict als manier om met verandering om te gaan.

Door de Thucydides-val toe te passen op de relatie tussen de VS en China — en zelfs op China en Europa — loopt men het risico China verkeerd te begrijpen en beleid te maken op basis van verkeerde aannames en projecties, met mogelijk verstrekkende gevolgen.

Lees het nieuwste essay in China21 Beschouwing

‘De Thucydides-val: een westers paradigma — waarom China’s strategische cultuur niet aansluit bij westers denken over machtsdynamiek’