In Nederland kunnen naar schatting een half miljoen mensen niet stemmen, niet omdat ze dat niet willen, maar omdat ze daartoe niet in staat worden geacht. Mensen met een beperking, mensen in langdurige zorg, mensen die afhankelijk zijn van ondersteuning. Over hun leven wordt beslist, maar zij mogen niet meebeslissen.
Stemrecht is geen beloning voor zelfredzaamheid. Het is een grondrecht. En grondrechten horen niet te verdwijnen zodra iemand ondersteuning nodig heeft. Internationaal is de richting helder: van uitsluiting naar ondersteunde besluitvorming. Niet iemand die vóór je stemt, maar iemand die helpt jouw stem mogelijk te maken. Dus:
Niet nog een debat, maar een ingreep. Zo kantelen we dit. Begin bij de wet: veranker in de Kieswet het recht op ondersteunde besluitvorming bij stemmen. Niet langer denken in wilsbekwaam of onbekwaam, maar uitgaan van de vraag welke ondersteuning iemand nodig heeft om zijn of haar stem mogelijk te maken. Organiseer stemmen daar waar mensen zijn, met mobiele stembureaus in zorginstellingen, woonvormen en dagbesteding. Maak stemmen begrijpelijk door eenvoudige en visuele steminformatie te ontwikkelen, getest met mensen met een beperking. Sta ondersteuning toe, mét duidelijke waarborgen: een vertrouwenspersoon mag helpen bij het begrijpen van keuzes, nooit bij het invullen ervan. Transparant, geregistreerd en controleerbaar. Meet wie nu ontbreekt door na elke verkiezing zichtbaar te maken wie niet kon stemmen en waarom, want wat je niet telt, telt politiek niet mee. Leg de verantwoordelijkheid waar die hoort door gemeenten een resultaatplicht te geven: aantoonbaar zorgen dat iedereen die wil stemmen, dat ook kán. En betrek ervaringsdeskundigen structureel bij verkiezingsbeleid, als mede-ontwerpers. Dit is uitvoerbaar beleid. Het enige wat nog ontbreekt, is de keuze om het te doen.