De beste ‘Meester’ is misschien wel degene bij wie de ‘Leerling’ zich steeds meer Meester gaat voelen en bij wie de Meester steeds meer Leerling kan zijn.

Zo worden Meester en Leerling gelijkwaardig: beiden Leerling en beiden Meester. Een Lerende Meester en Meesterlijke Leerling.

Dat is een mooi, maar ook delicaat proces. Het vraagt veel respect, zelfreflectie, overtuiging en een dienende, nederige houding om een Meester te zijn. Hetzelfde om Leerling te zijn. De mooie maar ook vreemde combinatie van bescheidenheid en vrijmoedigheid.

Maar het vraagt ook veel respect om een derde te zijn, een waarnemer, aanschouwer of misschien beschouwer van het proces in deze Leerling-Meester relatie. Je wilt liever niet degene zijn die dat proces halverwege verstoort door de Leerling achterdochtig te maken over zijn Meester of andersom.

Derde zijn vraagt respect voor posities. Zowel voor de positie van de Meester als voor de positie van de Leerling.

Maar ook respect voor relationele, intellectuele en emotionele processen. Respect voor deze processen die zich vanzelf voltrekken als ze tijd en ruimte krijgen. Processen waarin de Leerling zich stap voor stap losmaakt van de Meester. En de Meester van de Leerling. Om daarna in een nieuwe verhouding met elkaar te komen.

Dat is bijna (!) iets iets ‘heiligs’. Liever niet aanzitten want dan maak je veel kapot. Vertrouw het proces.

Leerling en Meester vinden beiden hun weg. Anders waren ze geen Leerling en Meester geworden.

Ik heb veel moeten leren, zowel als leerling en als meester, voor ik dit eindelijk een beetje begon te begrijpen.