BẠN ĐANG CHỈ ‘USE’ HAY ĐÃ ‘BUILD’ TRI THỨC CỦA MÌNH?

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà thông tin dường như không còn rào cản. Chỉ cần vài giây tra cứu trên internet, bất cứ ai cũng có thể:

* Đọc tóm tắt hàng trăm cuốn sách mà không cần đọc trọn vẹn.

* Xem những video dạy kỹ năng vài phút, được cắt gọn như một công thức ăn liền.

* Tải xuống hàng loạt công thức, template, và bí kíp thành công sẵn có từ người khác.

Tất cả những thứ đó tạo cho chúng ta cảm giác rằng mình đang học rất nhanh, đang "sở hữu" rất nhiều tri thức.

Nhưng trên thực tế, đa phần chúng chỉ là những quả trứng vàng mà người khác đẻ sẵn.

Chúng ta tiêu thụ tri thức của người khác mà chưa kịp chuyển hóa thành hệ thống tri thức của riêng mình.

Càng đọc lại càng quên nhanh, vì thiếu quá trình diễn giải và nội tâm hóa.

Càng viết lại càng bí, vì vốn tri thức nội tại chưa đủ độ sâu để triển khai.

Đây là triệu chứng điển hình của việc "chỉ use mà chưa build".

.

Khác biệt cốt lõi nằm ở hai kiểu người học:

* Người tiêu thụ tri thức (knowledge consumer) là người đi nhặt trứng.

* Người kiến tạo tri thức (knowledge builder) là người nuôi ngỗng khỏe mạnh.

Trong hệ thống đó, viết lách đóng vai trò là công cụ chuyển hóa mạnh mẽ nhất từ "use" sang "build".

Mỗi lần bạn viết, mỗi lần bạn tư duy sâu, bạn đang cho con ngỗng tri thức bên trong thêm một bữa ăn bổ dưỡng.

Đừng chỉ use. Hãy build.

Tri thức mượn tạm chỉ giúp bạn sống qua vài dự án ngắn hạn. Tri thức tự xây mới có thể trở thành vốn liếng đi suốt cuộc đời sự nghiệp.

Câu hỏi dành cho mỗi chúng ta hôm nay không phải là đã học được bao nhiêu, mà là: trong những điều đã học, mình đã thật sự xây dựng được bao nhiêu phần tri thức thuộc về hệ thống tư duy riêng của mình?