Bài này mình viết cho những bạn mới biết về khái niệm "người đa năng lực" và cả những người đa năng lực cần biết rõ hơn về mình cho "bớt khổ"

~"Đa năng lực" là từ đã được "Việt hoá" từ tiếng Anh để mọi người dễ tiếp cận hơn. Khái niệm gốc về "đa năng lực" là multipotentialite hoặc lý tưởng hơn có polymath (nguồn gốc từ tiếng Hy lạp cổ đại, được dùng phổ biến nhất khoảng thế kỷ 16). Bên cạnh đó còn có nhiều cách gọi tương đồng Renaissance person, scanner, splasher, generalist,...

(Nhưng "đa năng lực" vốn không phải là một trạng thái nghề nghiệp, mà thuộc về bản chất, tâm lý, mong muốn sâu bên trong của một người. Vậy nên mình lựa chọn "polymath", "multipotentialite" là hai cách gọi tương đương phù hợp về mặt ý nghĩa hơn cả)

{Về các dấu hiệu nhận biết mình có phải kiểu đa năng lực đặc trưng không bạn có thể xem lại bài viết trước của mình ở đây: nicheyou.substack.com/p…)

~ Đa năng lực là cách gọi những người coi trọng sự đa dạng hoá của bản thân như một niềm vui sống. Với họ, đa dạng không phải là mệnh lệnh bên ngoài, đa dạng là bản chất, là một ý nghĩa suốt đời.

Đây là một "ngôi sao phương Bắc" không bao giờ tắt, dẫn lối cho bạn trong hành trình sống với chính mình. Bạn thể hiện điều đó bằng cách tham gia học tập, nghiên cứu và làm việc ở nhiều lĩnh vực khác nhau như một niềm yêu thích

=====

~Sự gò bó và chỉ tuân theo một lĩnh vực duy nhất là thứ bào mòn, làm kiệt quệ giá trị sống của bạn nhanh nhất.

,Bạn có thể chọn một lĩnh vực duy nhất làm trụ cột theo đuổi nhưng vẫn tìm hiểu, học hỏi và tìm cách ứng dụng liên kết sao cho tạo ra kết quả giữa các lĩnh vực khác nhau (bao gồm lĩnh vực chính + lĩnh vực phụ).

,Bạn cũng có thể đồng thời phát triển nhiều lĩnh vực một lúc với tất cả niềm yêu thích và say mê. Tuy nhiên vì lẽ đó, bạn nhiều lần bị coi là người ôm đồm hoặc lông bông, khó hiểu hoặc chẳng thuộc về điều gì cả.

~Sự cô đơn của họ đến từ chính bản chất này, hầu hết bởi vì chúng không thuộc một chuẩn mực cố định của xã hội truyền thống.

~Bạn rất khó để có thể lựa chọn một danh xưng nghề nghiệp duy nhất cho bản thân (Kể cả khi bạn đã có danh xưng rồi nhưng vẫn cảm thấy lấn cấn và luôn tự hỏi mình làm được gì tiếp theo nữa không).

=====

Bạn hạnh phúc khi được hiểu biết và khám phá những ngành nghề, sở thích khác nhau.

~ Một trong những giá trị lớn mà bạn theo đuổi và có nhiều khả năng đạt được thành tựu nhất là sự tích hợp và kết nối những mảng chuyên môn , lĩnh vực, đam mê, sở thích lại để tạo ra kết qủa mà ít người có thể làm được.

====

~ Tuy nhiên, ngoài việc có nhóm đa năng lực đến từ bản chất (pull-type) thì vẫn có nhóm đa năng lực đến từ tác động của xã hội (push-type).

Hai nhóm này song hành với nhau và đôi khi khá khó để phân biệt rạch ròi. Lý do lớn nhất là do những tác động của cuộc sống, chúng ta hiện nay đều có thể trở thành người đa năng lực: làm nhiều công việc một lúc, học hỏi nhiều chuyên môn một thời điểm, có các sở thích và đam mê bổ trợ khác nhau.

===

~ Nhưng vẫn có những đặc trưng có thể phân biệt được mà mình đã nhận ra trong quá trình làm việc với 2 nhóm đa năng lực này.

~>Nhóm đa năng lực thuộc về bản chất, cho dù bạn có phải làm duy nhất một chuyên môn vì hoàn cảnh bắt buộc, bằng cách này hay cách khác, thì bạn vẫn luôn tìm cách quay trở lại với ý nghĩa của chính mình.

Xa rời sự đa dạng của bản thể, đánh mất sự kết nối và tích hợp khiến bạn rơi vào sự dằn vặt, hoang mang và mất phương hướng. Trạng thái này dễ lặp đi lặp lại liên tục trong cuộc sống của bạn. Bạn thường tận hưởng ý nghĩa của cả hành trình hơn là kết quả.

~>Nhóm đa năng lực không xuất phát từ bản chất mà được "sinh ra" từ môi trường, xã hội lại làm nhiều việc, theo đuổi nhiều chuyên môn vì các tác động từ bên ngoài.

Lý do có thể đến từ: cần đổi mới tư duy, cần xin việc, do cần kiếm thêm thu nhập, lấy kinh nghiệm để xin học bổng, phát triển bản thân để thi đỗ vào tập đoàn mơ ước..,).

Với nhóm này, việc làm đa ngành, học nhiều lĩnh vực là thứ bạn lựa chọn - phải làm để thăng tiến, phát triển, đỗ đạt,...- những lý do hết sức hợp lý và logic với hành trình sự nghiệp của bạn

=====

~ Quan trọng hơn, việc sinh ra đã là một người đa năng lực hay do rèn luyện, ảnh hưởng đều sẽ dẫn đường đến một điều: Người đa năng lực gắn với xu hướng về phát triển sự nghiệp - công việc - lối sống của thế giới, không chỉ trong tương lai mà còn ngay bây giờ

~ Bạn có thể tận dụng khả năng đa năng lực để:

-Tạo ra thu nhập tay trái

- Tạo ra sự nghiệp chính

- Theo đuổi hình thái sự nghiệp dạng portfolio career

- Trở thành doanh nhân kinh doanh chuyên môn độc đáo của bạn

- Tạo ra hệ sinh thái sự nghiệp

- Hệ sinh thái giá trị đa năng lực mà trong đó - mọi giá trị cốt lõi của bạn đều sinh ra công việc phù hợp ...

====

~ Bạn có từng thắc mắc : Vậy nếu là người đa năng lực, bạn nên ưu tiên làm gì?

Ở đây về khía cạnh nghề nghiệp, sự nghiệp, cách để bạn có thể thoát khỏi sự mơ hồ của bản thân, sau đó là đi xa và đi lâu dài được nằm ở việc bạn tạo được một cơ chế tạo ra giá trị cho riêng bạn

~Hãy tưởng tượng bạn là một chiếc xe hơi, để xe hoạt động được bạn cần phải có bộ động cơ bên trong với piston, xilanh, thanh truyền, bộ đốt,vv... cùng các hệ thống hỗ trợ với nguyên lý cơ bản bao gồm 4 kỳ của động cơ...

Nghe có vẻ hơi ong đầu, nhưng nếu bạn đa năng lực, thì cơ chế tạo giá trị của bạn cũng sẽ đa dạng và thú vị như vậy.

~Không quan trọng bạn là push-type hay pull-type, nếu bạn là một người đa năng lực, việc bạn cần là kết hợp để tạo ra được một cơ chế hoạt động riêng để cho chiếc xe của bạn có thể chạy xa, chạy bền, chạy khoẻ.

~Hãy bắt đầu tập kết nối và liên kết những điều sau một cách có chủ tâm, bạn sẽ tự rèn luyện để nhận ra một cơ chế có thể vốn đã hoạt động bên trong bạn lâu nay, có thể là:

- Nguyên lý: cách bạn tiếp cận với các vấn đề cuộc sống, các khung tư duy nguyên bản vốn có của bạn khi suy nghĩ, giải quyết vấn đề, ra quyết định, hành động

- Triết lý của bạn: điều bạn tin tưởng, hướng đến, quan niệm của bản thân bạn, những yếu tố sâu sắc làm nên con người bạn hiện tại

- Nền tảng, kiến thức của bạn

- Trải nghiệm - kinh nghiệm, những câu chuyện thú vị chỉ bạn có

- Phẩm chất con người bạn, sự độc đáo mà bạn có .

Trước đây bạn có thể lạc lối hoặc cảm thấy mình hỗn độn, nhưng mình tin là khi biết rõ mình là ai, bạn sẽ dẫn dắt đa năng lực của mình thay vì để sự hoang mang dẫn dắt bạn.